Βουλή: Με τις ψήφους της ΝΔ άναψε πράσινο φως για την δημιουργία νέου φορέα εποπτείας λιμένων και πλοίων

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο νέος επιτελικός φορέας έρχεται να καλύψει κενά και να βάλει ενιαίο πλαίσιο στην ασφάλεια και την εποπτεία των λιμένων και της ακτοπλοΐας, σε ένα περιβάλλον ιδιωτικοποιημένων υποδομών και κατακερματισμένων αρμοδιοτήτων. 

Επί της αρχής εγκρίθηκε στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή το νομοσχέδιο του υπουργείου Ναυτιλίας για τη σύσταση της «Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων», με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, ενώ σχεδόν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης δήλωσαν ότι τηρούν στάση επιφύλαξης, με εξαίρεση το ΚΚΕ που δηλώνει εξ αρχής κατά του νομοσχεδίου.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο νέος επιτελικός φορέας έρχεται να καλύψει κενά και να βάλει ενιαίο πλαίσιο στην ασφάλεια και την εποπτεία των λιμένων και της ακτοπλοΐας, σε ένα περιβάλλον ιδιωτικοποιημένων υποδομών και κατακερματισμένων αρμοδιοτήτων. Από την άλλη, τα κόμματα της αντιπολίτευσης προειδοποιούν για έλλειμμα ανεξαρτησίας, σύγχυση ρόλων και θεσμικά κενά, θέτοντας στο επίκεντρο το πώς θα διασφαλιστεί στην πράξη η ασφάλεια, η διαφάνεια και ο δημόσιος έλεγχος στα ελληνικά λιμάνια.

Ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, μιλώντας, νωρίτερα, στην επιτροπή της Βουλής, είπε ότι το νομοσχέδιο φιλοδοξεί να θεραπεύσει και να διορθώσει παραλείψεις και αδυναμίες στον τομέα της λιμενικής εποπτείας και της ασφάλειας της ακτοπλοϊας, όπως αναμεταδίδει το ΑΠΕ. Ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων δεν διευκολύνει την παρέμβαση της πολιτείας, όπου είναι αυτή αναγκαία, είπε ο υφυπουργός και σημείωσε ότι με το νομοσχέδιο βελτιώνονται οι διαδικασίες κεντρικού ελέγχου και επιτελικού συντονισμού και η “Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων” θα είναι μια δομή επιτελικού χαρακτήρα που θα έχει την ευθύνη για την εποπτεία των λιενικών δραστηριοτήτων, τον έλεγχο τήρησης των συμβατικών υποχρεώσεων των παραχωρησιούχων, την παρακολούθηση και τον συντονισμό για θέματα που αφορούν στην ασφάλεια των πλοίων και των λιμενικών εγκαταστάσεων, καθώς και την εισήγηση της λήψης διορθωτικών ή ακόμα και κυρωτικών μέτρων, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις.

“Η λειτουργία της Μονάδας δεν υποκαθιστά το επιχειρησιακό έργου του Λιμενικού Σώματος της Ελληνικής Ακτοφυλακής, αλλά το ενισχύει μέσω του συστηματικού σχεδιασμού, κοινών προτύπων και νέας εικόνας κινδύνου”, είπε ο κ. Γκίκας. Είπε, επίσης, ότι θα υπάρχουν ενιαίες διαδικασίες επιθεώρησης για την τήρηση των όρων ασφάλειας, για την πρόληψη κινδύνων και την αξιολόγηση περιστατικών. Προβλέπεται παράλληλα ρητή μέριμνα για την προστασία του θαλάσσιου και λιμενικού περιβάλλοντος. Η νέα Μονάδα θα έχει και αρμοδιότητες σχετικές με την ανέλκυση ναυαγίων και την εποπτεία εφαρμογής περιβαλλοντικών κανόνων εντός των λιμενικών ζωνών διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη των λιμένων δεν θα γίνεται σε βάρος της οικολογικής ισορροπίας και της ποιότητας ζωής των τοπικών κοινωνιών. Ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σημείωσε ότι αυτό που απουσιάζει σήμερα είναι ένας κεντρικός φορέας, υπό τον υπουργό, που θα έχει τη δυνατότητα να συγκεντρώνει το σύνολο των υπηρεσιών ασφάλειας λιμένων, πλοίων και εταιρειών και να εντοπίζει ελλιπή κανονιστική συμμόρφωση και θα εισηγείται στην πολιτική ηγεσία τη διαμόρφωση ειδικών ελέγχων ασφαλείας, σε συγκεκριμένους τομείς, θα εισηγείται τη βελτίωση κανονιστικού πλαισίου συμμόρφωσης, θα εισηγείται προληπτικά μέτρα και θα συνεργάζεται με το Λιμενικό Σώμα, ενόψει μάλιστα και της διαδικασίας αναμόρφωσης της οργανωτικής δομής του Λιμενικού Σώματος και του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

Η Νέα Δημοκρατία έχει δηλώσει ότι υφίσταται ανάγκη κρατικής εποπτείας, για τη διαμόρφωση ενιαίου πλαισίου λειτουργίας των λιμένων υπό συνθήκες απελευθέρωσης της λιμενικής αγοράς υπό το καθεστώς του Κανονισμού 2017/352. Ο νέος φορέας σημειώνει, θα διαθέτει την απαιτούμενη ανεξαρτησία, αλλά και την αναγκαία οργανωτική ευελιξία, προκειμένου να ενεργεί έγκαιρα, αλλά κυρίως αντικειμενικά, ώστε να προστατεύσει τα συμφέροντα του Δημοσίου, αλλά και όλων όσων δραστηριοποιούνται γύρω από τη συγκεκριμένη αγορά. Θα εποπτεύει τους ιδιωτικοποιημένους λιμένες και θα παρακολουθεί την καθημερινή λειτουργία τους, ενώ παράλληλα θα υπάρχει αξιολόγηση όλων των θεμάτων ασφαλείας των εν λόγω μεταφορών. Ειδικά, σχετικά με τους λιμένες θα εποπτεύει τόσο την τήρηση των προβλεπόμενων στις συμβάσεις παραχώρησης όσο και την τήρηση της εν γένει νομοθεσίας εντός αυτών, που σημαίνει προστασία περιβάλλοντος, εργασιακές συνθήκες, κανόνες υγιεινής, αλλά και πολλά άλλα ζητήματα.

Από την αντιπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι η εποπτεία δημόσιων και ιδιωτικοποιημένων λιμένων της χώρας δεν μπορεί να λειτουργεί χωρίς θεσμούς, που να διαθέτουν τεχνογνωσία, ανεξαρτησία και σταθερότητα, αλλά εν προκειμένω η νέα Μονάδα δεν θα είναι ανεξάρτητη δεδομένου κιόλας ότι τα μέλη των οργάνων διοίκησης της, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, θα είναι διορισμένα από την Κυβέρνηση. Αναφέρει παράλληλα ότι πρέπει να επανέλθουν στη Διυπουργική Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων οι αρμοδιότητες έγκρισης των business plan των λιμένων, με βάση τις ανάγκες της χώρας και όχι στη βάση εισπρακτικών πολιτικών. Ιδίως επισημαίνει ότι αυτό που συμβαίνει στα λιμάνια, με τις αφίξεις και αναχωρήσεις, “ακόμη και εντός μιας ώρας, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, για τις μέρες και την εποχή που βρισκόμαστε” και όπως είναι η κατάσταση, “όποιος θέλει μπαίνει σε ένα πλοίο, ό,τι θέλει αφήνει μέσα και όποτε θέλει φεύγει” και κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί τι συμβαίνει και πως ελέγχονται αυτές οι συνθήκες μετακίνησης με τα πλοία, ενώ οι προϋποθέσεις για να ταξιδέψει κάποιος με πλοίο πρέπει να είναι ακριβώς ίδιες με αυτές που ισχύουν για τα ταξίδια με αεροπλάνο. Τον προβληματισμό του διατυπώνει και για το γεγονός ότι στη νέα Μονάδα Εποπτείας ανατίθενται αρμοδιότητες για το αξιόπλοο, αν και αυτό είναι δουλειά που πρέπει να κάνουν οι νηογνώμονες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι με το σχέδιο νόμου, αντί να θωρακίσει την ασφάλεια, τη διαφάνεια και τον ορθολογικό έλεγχο των λιμένων και των πλοίων, θα γεννήσει σύγχυση, συγκρούσεις αρμοδιοτήτων και επικίνδυνο θεσμικό κενό. Θυμίζει ότι η Δημόσια Αρχή Λιμένων συγκροτήθηκε το 2016 από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, την περίοδο, δηλαδή, που λόγω των μνημονικών δεσμεύσεων οι ιδιωτικοποιήσεις των μεγάλων λιμανιών είχαν ήδη δρομολογηθεί. Η Δημόσια Αρχή Λιμένων, δηλώνει ο ΣΥΡΙΖΑ, είχε θεσμοθετηθεί για να μην απωλέσει το δημόσιο τις δημόσιες εξουσίες σε ιδιωτικοποιημένα λιμάνια. Τώρα όμως προβλέπεται ότι θα συσταθεί μια Μονάδα Εποπτείας, η οποία δεν έχει τις αρμοδιότητες άσκησης δημόσιας εξουσίας στα ιδιωτικοποιημένα λιμάνια. Προβληματικό χαρακτηρίζει και το να ανατεθεί στο νέο Φορέα η ασφάλεια των πλοίων, γιατί “σε όλες τις ναυτιλιακές χώρες η ασφάλεια των πλοίων αποτελεί αντικείμενο του Φορέα Επιθεώρησης και Νηολόγησης, όχι ενός Φορέα Λιμενικής Εποπτείας” και η προσθήκη της ασφάλειας πλοίων δεν συνάδει με την φύση της Δημόσιας Αρχής Λιμένων .

Το ΚΚΕ δηλώνει ότι “παραμένει στην πραγματικότητα η λειτουργία των λιμανιών -και επιδεινώνεται- να γίνεται με όρους απελευθέρωσης της αγοράς και ιδιωτικοποίησης πολύ κρίσιμων υποδομών της χώρας, όπως είναι τα λιμάνια”, και είναι αυτοί οι όροι που καθορίζουν “τις συνθήκες ανασφάλειας στη λειτουργία των λιμανιών, σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των συνθηκών εργασίας, αφού κριτήριο είναι το κέρδος και προτεραιότητα είναι να υπηρετούνται οι επενδυτικοί στόχοι. Το ΚΚΕ καταγγέλλει ολοκληρωτική παράδοση των μεγάλων λιμανιών της χώρας, που είναι και τα πιο κερδοφόρα, σε επιχειρηματικούς ομίλους και σημειώνει ότι με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, δεν διευκρινίζεται αν ο νέος φορέας θα έρχεται να επιτηρήσει το σύνολο των λιμανιών της χώρας ούτε διευκρινίζεται με ποιο προσωπικό θα το κάνει αυτό. Κυρίως υπογραμμίζει και προειδοποιεί ότι τα λιμάνια “μπαίνουν στο μάτι του κυκλώνα” και γίνονται πεδίο αντιπαράθεσης των γεωπολιτικών ανταγωνισμών οι λιμενικές υποδομές της χώρας, μέσω των οποίων μεταφέρονται επικίνδυνα φορτία και εξοπλισμοί, και τα λιμάνια μετατρέπονται σε “ορμητήρια” για τους Νατοϊκούς σχεδιασμούς.

Η Νέα Αριστερά υπεραμύνθηκε της νομοθετικής παρέμβασης του 2016 για τη Δημόσια Αρχή Λιμένων σημειώνοντας ότι η Δημόσια Αρχή Λιμένα δεν ήταν ένα ευκαιριακό κυβερνητικό εύρημα της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και το 2016. “Ήταν μία προγραμματική, καλά μελετημένη θέση γιατί δεν ήταν στην πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ η ιδιωτικοποίηση”και προωθούσε τη δημόσια εποπτεία. Αυτό το νομοσχέδιο όμως, δηλώνει η Νέα Αριστερά, είναι γεμάτο παγίδες και αντιφάσεις. Σημειώνει όμως ότι χρειάζεται μια δημόσια Αρχή Λιμένων με ανεξάρτητη δομή, με ισχύ και κύρος, ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει και να επιτελέσει τον ρόλο της.

Η Ελληνική Λύση δηλώνει ότι είναι αναγκαία μια δημόσια αρχή εποπτείας λιμένων και μια επιτροπή ειδικών. Προειδοποιεί ότι η ιδιωτικοποίηση των λιμανιών εγκυμονεί κινδύνους, διότι απώτερος σκοπός είναι καθαρά το εμπορικό κέρδος, και ότι τα επόμενα χρόνια θα γίνεται διέλευση επικίνδυνων φορτίων από την Ελλάδα.

Οι ακτοπλοϊκές μεταφορές και οι λιμενικές εγκαταστάσεις σε μια χώρα, με τόσο μεγάλη ακτογραμμή, όπως είναι και η Ελλάδα, σημειώνει η “Νίκη“, θα πρέπει να διέπονται από σαφές και ασφαλές νομικό πλαίσιο, ώστε και η ποιότητα των υπηρεσιών να είναι υψηλού επιπέδου, αντίστοιχες και με το επίπεδο των υπολοίπων παράκτιων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο το νομοσχέδιο χαρακτηρίζεται από μεγάλη ασάφεια ως προς τις αρμοδιότητες.

Ασάφεια σε σχέση με τις αρμοδιότητες διαπιστώνει η Πλεύση Ελευθερίας και σημειώνει ότι στην πραγματικότητα, εκείνο που γίνεται είναι μια υπερδομή με πολλές εξουσίες και αρμοδιότητες ελεγχόμενες από την κυβέρνηση.

ΠΗΓΗ