Η άνοδος του πετρελαίου και η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή θέτουν σε επιφυλακή την κυβέρνηση
Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος με το Ιράν επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα σενάριο που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πίστευαν ότι είχε κλείσει. Ποιο είναι αυτό; Η ανάγκη για έκτακτες παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας και κατανάλωσης.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ ,από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου ,έχουν θέσει ήδη σε επιφυλακή το οικονομικό επιτελείο όπως και τα επιτελεία σε υπουργεία Ανάπτυξης και Ενέργειας.
Καύσιμα: Τα πρώτα πρόστιμα στην αγορά από την έναρξη του πολέμου
Στην Αθήνα, τα κυβερνητικά στελέχη τις τελευταίες δύο ημέρες, διατυμπανίζουν πως εάν χρειαστούν μέτρα στήριξης εφόσον ο πόλεμος θα έχει διάρκεια ,θα ενεργοποιηθούν. Όλες αυτές τις ημέρες το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις και «ξεσκονίζει» το «οπλοστάσιο» μέτρων που εφαρμόστηκε την περίοδο της ενεργειακής κρίσης 2021-2023, προκειμένου να υπάρχει έτοιμο σχέδιο αν οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας κλιμακωθούν και ενταθούν.
Καύσιμα: Προς τα 1,80 ευρώ η αμόλυβδη βενζίνη
Στο τραπέζι επιστρέφουν εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν τότε για να απορροφηθεί το ενεργειακό σοκ στην οικονομία. Μεταξύ αυτών, οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, οι ενισχύσεις στα καύσιμα τύπου Fuel Pass καθώς και το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους ιδίως στα πρατήρια υγρών καυσίμων.
Παράλληλα, εξετάζονται ξανά στοχευμένες επιδοτήσεις για επιχειρήσεις με υψηλό ενεργειακό κόστος, ώστε να περιοριστεί η μετακύλιση της αύξησης των τιμών στην αγορά.
Στο ίδιο πακέτο πολιτικής περιλαμβάνονται και παρεμβάσεις ελέγχου της αγοράς, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε βασικά προϊόντα, μέτρο που είχε θεσπιστεί για να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας σε περίοδο έντονων πληθωριστικών πιέσεων.Όλα αυτά βέβαια τα μέτρα για να ενεργοποιηθούν θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένες συνθήκες ,οι οποίες βέβαια ακόμη δεν υπάρχουν και από την άλλη όπως λένε από την κυβέρνηση είναι νωρίς για να συζητιούνται.
Βέβαια εάν υπάρξουν τέτοιες συνθήκες ,να θυμηθούμε πως στο χρονοντούλαπο της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης είχαμε μέχρι και πλαφόν στην αγορά προϊόντων ανά καταναλωτή.
Το βασικό ερώτημα ωστόσο δεν είναι αν υπάρχουν εργαλεία πολιτικής. Αυτά υπάρχουν και είναι δοκιμασμένα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι η διάρκεια της κρίσης. Όπως έχει επισημανθεί και από οικονομικούς αξιωματούχους, οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό και την οικονομική δραστηριότητα θα εξαρτηθούν από το πόσο θα διαρκέσει η ένταση στη Μέση Ανατολή και αν θα υπάρξουν σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Η εμπειρία της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης είναι χαρακτηριστική. Την περίοδο 2021-2023 η Ελλάδα κινητοποίησε μέτρα στήριξης συνολικού ύψους περίπου 13-15 δισ. ευρώ, προκειμένου να απορροφήσει μεγάλο μέρος της εκτίναξης των τιμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Γι’ αυτό και σήμερα, καθώς οι αγορές παρακολουθούν με νευρικότητα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στο οικονομικό επιτελείο παρακολουθούν στενά δύο βασικούς δείκτες: την πορεία των τιμών πετρελαίου και τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης. Αν οι πιέσεις αποδειχθούν πρόσκαιρες, οι παρεμβάσεις μπορεί να είναι περιορισμένες και ίσως και να μην υπάρξουν . Αν όμως η ενεργειακή αναταραχή παραταθεί, τότε τα μέτρα που είχαν μπει στο συρτάρι είναι πολύ πιθανό να επιστρέψουν δυναμικά.
