
Μετά από πρωτοβουλία από το Επιμελητήριο Ηλείας και τους δήμους Ζαχάρως, Ανδρίτσαινας – Κρεστένων και Πύργου
Σε συνέχεια της πρωτοβουλίας για ουσιαστική συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου, το Επιμελητήριο Ηλείας επικοινώνησε με τους δήμους Ζαχάρως, Ανδρίτσαινας – Κρεστένων και Πύργου, με σκοπό την κατάθεση κοινής πρότασης στο πλαίσιο της διαβούλευσης.
Για την καλύτερη προετοιμασία και τεκμηρίωση των θέσεων, το Επιμελητήριο ανέθεσε σε εξειδικευμένη μελετητική ομάδα τη συμβουλευτική υποστήριξη των συμμετεχόντων φορέων, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι παρεμβάσεις θα είναι εμπεριστατωμένες, στοχευμένες και προσαρμοσμένες στις ανάγκες της περιοχής.
Αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας ήταν η επίσημη κατάθεση προτάσεων από τον κάθε Δήμο και το Επιμελητήριο στη δημόσια διαβούλευση τη Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου, ενώ μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, προγραμματίζεται συνάντηση με τους αρμόδιους κρατικούς φορείς για την περαιτέρω προώθηση των θέσεων.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία υπογραμμίζει την ανάγκη και τη σημασία της έγκαιρης συμμετοχής των τοπικών φορέων σε ζητήματα στρατηγικού σχεδιασμού που επηρεάζουν την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον της Ηλείας. Επιβεβαιώνει, παράλληλα, την δέσμευση του Επιμελητηρίου Ηλείας, να λειτουργεί ως κόμβος συνεργασίας και συνένωσης δυνάμεων για την προώθηση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας.
Όπως δήλωσε σχετικά ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας, κ. Κωνσταντίνος Λεβέντης:
«Η δημιουργία του Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου αποτελεί ζήτημα με καθοριστικό ρόλο στη βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου. Με έγκαιρη δράση, συνεργασία και επιστημονική τεκμηρίωση, επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε ότι οι φωνές της Ηλείας θα ακουστούν δυνατά και ληφθούν υπόψη σε όλες τις σχετικές αποφάσεις.

Το Επιμελητήριο Ηλείας, σε συνεργασία με τους Δήμους και όλους τους τοπικούς φορείς, στέκεται αρωγός και καταλύτης, ώστε να μην υπάρξουν τετελεσμένα, αλλά να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες που ανοίγονται για βιώσιμη ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος».
Η παρούσα απάντηση κατατίθεται από το Επιμελητηριο Ηλείας
1. Γενικά σχόλια
1.1. Για την εκπόνηση της ΕΠΜ δεν έλαβε χώρα κανενός τύπου διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, πχ. ΟΤΑ, Επιμελητήρια, Αλιείς, Ξενοδόχοι κλπ. Οπότε δεν αντικατοπτρίζει τις προσδοκίες και τις ανάγκες της τοπικής κοινότητας. Ως εκ τούτου το Επιμελητήριο Ηλείας κατ’ αρχήν προτείνει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και να υιοθετηθούν τα σχόλια και οι παρατηρήσεις των τοπικών Δήμων.
1.2. Στην παρ. 1.1.3 της ΕΠΜ αναφέρεται ότι το μέρος των παραδοτέων είναι τα Παραρτήματα Ι και ΙΙ (Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος και Σχέδιο Διαχείρισης, αντίστοιχα), όπου μετά από την παράδοσή τους θα γίνει διαβούλευση με τους Φορείς. Αυτά τα Παραρτήματα δεν είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα της διαβούλευσης. Ακολούθως, η ΕΠΜ αναφέρει ότι τα Παραρτήματα Ι και ΙΙ (Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος και Σχέδιο Διαχείρισης, αντίστοιχα) θα δοθούν με τα κεφάλαια 4 και 5 (τα οποία κεφάλαια είναι διαθέσιμα, ως μέρος της υπό διαβούλευση ΕΠΜ!) και η τελική ΕΠΜ θα δοθεί μετά από ένα (1) μήνα διαβούλευσης (δλδ. στα τέλη Οκτωβρίου 2025). Τούτο σημαίνει ότι το υλικό της διαβούλευσης είναι ελλιπές.
1.3. Δεν αναλύεται στην ΕΠΜ ο τρόπος που θα ενσωματωθούν τα σχόλια της διαβούλευσης στην τελική έκδοση της ΕΠΜ.
1.4. Δεν έχουν δοθεί οι συντεταγμένες των ζωνών του ΘΠΙ, αλλά ούτε και αναλυτικοί χάρτες, καθιστώντας δύσκολο την κατανόηση της χωροθέτησης της ζώνωσης και των σχετικών ρυθμίσεων κάθε ζώνης. Σημειώνεται, ότι στην περίπτωση της Ηλείας η ζώνη ΖΠΦ36-ΜΘ, που αφορά το χερσαίο τμήμα του μεγαλύτερου μέρους της ακτής, είναι μια πολύ λεπτή γραμμή στο χάρτη της ΕΠΜ και η έλλειψη συντεταγμένων ή/και λεπτομερών χαρτών, καθιστά αδύνατη την κατανόηση της χωροθέτησης των ορίων και των σχετικών ρυθμίσεων. Η έλλειψη αυτή καθιστά δύσκολη την πρόσβαση στην πληροφορία, που είναι από τα κύρια ζητούμενα σε μια σωστά δομημένη διαδικασία διαβούλευσης.
1.5. Υπάρχουν ασάφειες σχετικά με τη ζώνωση και την σχέση τους με άλλες υφιστάμενες περιοχές προστασίας (πχ. NATURA2000, ΠΔ Κυπαρισσιακού). Δεν είναι κατανοητό, ποια ζώνωση τελικά θα ισχύσει.
1.6. Στο ίδιο πλαίσιο με παραπάνω, δεν παρουσιάζεται στην ΕΠΜ πώς θα συμβαδίσουν οι άλλες ΕΠΜ, που αφορούν την περιοχή μας, δλδ. η ΕΠΜ για τη Natura GR2330008 και οι ΕΠΜ που αφορούν τον Κυπαρισσιακό Κόλπο. Σημειώνεται, ότι, όπως αναφέρεται στην παρ. 1.4.1.2 έχουν εκπονηθεί τρεις ΕΠΜ για τον Κυπαρισσιακό Κόλπο, εκ των οποίων η μία (του 2002) δεν εγκρίθηκε. Για τις άλλες δύο (του 2011 και του 2014) υπάρχει εισήγηση για έγκριση της Δ/νση Περ/κου Σχεδιασμού, της Γενικής Δ/νσης Περιβάλλοντος του (πρώην) ΥΠΕΚΑ και απόφαση έγκριση της της Δ/νση Περ/κου Σχεδιασμού, της Γενικής Δ/νσης Περιβάλλοντος του (πρώην) ΥΠΕΚΑ. Συνοψίζοντας, δεν είναι κατανοητό τι θα υπερισχύσει τελικά ή κατά πόσο η ΕΠΜ ΘΠΙ έχει ενσωματώσει το σύνολο των ρυθμίσεων και τα προτεινόμενα Σχέδια Διαχείρισης των προαναφερθέντων ΕΠΜ. Θα ήταν ατελέσφορο για την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, να ισχύουν όλες οι ΕΠΜ! Τούτο θα οδηγούσε σε νομικές αντιφάσεις και θεσμικές αλληλεπικαλύψεις και ασαφείς συναρμοδιότητες. Πρέπει να υπάρξει, απαραίτητα, καθορισμός του τι νομικά ισχύει για το ΘΠΙ!
1.7. Η ΕΠΜ δεν προδιαγράφει την οργάνωση της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενης Περιοχής (ΜΔΠΠ) του ΘΠΙ, δομή, τις αρμοδιότητες κλπ. και κυρίως δεν προδιαγράφει το πώς οι ΟΤΑ και οι Τοπικοί Φορείς (πχ. Επιμελητήριο Ηλείας) θα αντιπροσωπεύονται στη ΜΔΠΠ.
1.8. Στο κεφ. 2.3 (Κοινωνικά και οικονομικά στοιχεία) απουσιάζουν τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά στοιχεία των Δήμων Ζαχάρως και Ανδρίτσαινας – Κρεστένων. Σημειώνεται, ότι στην ακτή αυτών των Δήμων υπάρχουν αμμοθίνες, παραλία ωοτοκίας Caretta caretta, περιοχές Natura και αποτελεί μία από τις λίγες χερσαίες ζωνώσεις του ΘΠΙ (ζώνη ΖΠΦ-36ΜΘ). Επιπρόσθετα, στην ακτογραμμή αυτών των Δήμων υπάρχει έντονη τουριστική κίνηση. Η απουσία των κοινωνικών και οικονομικών στοιχείων των Δήμων Ζαχάρως και Ανδρίτσαινας – Κρεστένων, θέτει εν αμφιβόλω την εφαρμογή της μεθοδολογίας καταγραφής της υφιστάμενης κατάστασης του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (κεφ. 2.3), την εκτίμηση των επιπτώσεων χρήσεων & δραστηριοτήτων (παρ. 2.3.4), τις αλληλεπιδράσεις με την ευρύτερη περιοχή (παρ. 3.2), την εκτίμηση και αξιολόγηση των δυνητικών συγκρούσεων μεταξύ της διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος και των οικονομικών δραστηριοτήτων (παρ. 3.3) και βέβαια το σχεδιασμό των ζωνώσεων (κεφ. 4) και τις προτάσεις διαχείρισης (κεφ. 5), για την περιοχή εντός των ορίων των Δήμων Ζαχάρως και Ανδρίτσαινας – Κρεστένων. Είναι απαραίτητο, να αναθεωρηθεί ΕΠΜ με τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά στοιχεία των Δήμων Ζαχάρως και Ανδρίτσαινας – Κρεστένων και συνεπακόλουθα να εφαρμοστεί από την αρχή η μεθοδολογία αξιολόγησης επιπτώσεων, ο σχεδιασμός δράσεων και οι προτάσεις διαχείρισης για την περιοχή των προαναφερόμενων Δήμων και γενικότερα της Ηλείας.
1.9. Η ΖΒΔΠΦ-06, αν και ονομάζεται «Ευρύτερη θαλάσσια περιοχή λιμένα Κυλλήνης», αφορά το λιμένα Κατάκολου. Βέβαια, ο λιμένα Κατάκολου ανήκει διοικητικά στο λιμένα Κυλλήνης, αλλά δεν παύει το όνομα της ζώνης να είναι λάθος και να μπερδεύει. Είναι προφανές ότι πρέπει να αλλάξει το όνομα σε «Ευρύτερη θαλάσσια περιοχή λιμένα Κατάκολου».
1.10. Δεν καθορίζεται τι ισχύει για τα «υπό αδειοδότηση» έργα. Πρόκειται για έργα που έχουν καταθέσει φάκελο αδειοδότησης, πριν τη δημοσιοποίηση της ΕΠΜ, προς διαβούλευση, αλλά η άδεια δεν έχει εκδοθεί κατά την ημερομηνία έναρξης της διαβούλευσης. Είναι λογικό, ότι δεν πρέπει οι ρυθμίσεις του ΘΠΙ να έχουν αναδρομική ισχύ και η όποια αδειοδοτική διαδικασία, που ξεκίνησε πριν την ημερομηνία διαβούλευσης, να συνεχίζεται κανονικά. Το ζήτημα των «υπό αδειοδότηση» έργων πρέπει να προσδιορισθεί στην αναθεωρημένη ΕΠΜ.
2. Απαγορεύσεις και ρυθμίσεις
2.1. ΖΠΦ-25 (Κρίσιμα ενδιαιτήματα θαλάσσιας μεγαπανίδας ανοιχτά του Κυπαρισσιακού κόλπου):
2.1.1. Σε περίπτωση εφαρμογής πρόσθετων περιορισμών / ρυθμίσεων στην επαγγελματική αλιεία, που δύναται να επιβάλλονται μετά από εισήγηση της ΜΔΠΠ, κατόπιν εκπόνησης ειδικής μελέτης, να υπάρχει πρόνοια αποζημίωσης των επαγγελματιών αλιέων ή άλλων κατάλληλων ανταποδοτικών μέτρων. Από το μέτρο αυτό να εξαιρείται η αλιεία με χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων που έρχονται σε επαφή με τον θαλάσσιο πυθμένα (π.χ. τράτα, δράγα).
2.1.2. Προτείνουμε να μην απαγορεύονται τελείως οι κατασκευές υποθαλάσσιων υποδομών (χρήση 48.2), αλλά αυτές να υλοποιούνται μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και με την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Τούτα θα αδειοδοτούνται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ.
2.2. ΖΠΦ-36ΜΘ (Παραλία ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών Καρέττα «Κόλπος Κυπαρισσίας»):
2.2.1. Να προβλέπεται η υλοποίηση συνοδευτικών υποδομών εξυπηρέτησης υδατοδρομίου, δεδομένου ότι η Ηλεία χρειάζεται υδατοδρόμιο για την άρση της συγκοινωνιακής απομόνωσής της. Η θέση των συνοδευτικών υποδομών εξυπηρέτησης υδατοδρομίου, θα προσδιορισθεί μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και για την υλοποίησή τους θα εφαρμοστούν περιοριστικά μέτρα, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Οι υποδομές αυτές θα αδειοδοτούνται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ.
2.2.2. Προτείνουμε να μην απαγορεύονται τελείως οι κατασκευές υπόγειων υποδομών (χρήση 48.2), αλλά αυτές να υλοποιούνται μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και με την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Τούτα θα αδειοδοτούνται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ. Επίσης, δεδομένου ότι τα υποβρύχια καλώδια στη ΖΔΟΕ-03 επιτρέπονται, πρέπει να επιτρέπεται και η προσαιγιάλωσή τους!
2.2.3. Η καθολική απαγόρευση των μονάδων αφαλατώσεων, θα οδηγήσει σε προβλήματα παροχής νερού σε οικισμούς, αγροτικές καλλιέργειες και τουριστικές επιχειρήσεις. Προτείνουμε, να εξαιρούνται οι αγωγοί πρόσληψης θαλασσινού νερού και οι αγωγοί απόρριψης αλμόλοιπου. Οι αγωγοί να είναι εντός τάφρου βάθους δύο (2) μέτρων και να αποφεύγεται η όδευσή τους από αμμοθίνες, ενώ να λαμβάνει χώρα άμεση αποκατάσταση της περιοχής επέμβασης. Οι αγωγοί πρόσληψης θαλασσινού νερού και οι αγωγοί απόρριψης αλμόλοιπου να υλοποιούνται μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και με την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Προτείνουμε να απαγορεύονται τα αντλιοστάσια και το άνοιγμα πηγαδιών για υδροληψία, εντός της ζώνης. Επιπρόσθετα, οι εργασίες θα πραγματοποιούνται εκτός της περιόδου αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας (1η Μαΐου μέχρι 31η Οκτωβρίου). Οι υποδομές αυτές θα αδειοδοτούνται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ. Άλλωστε οι μονάδες αφαλάτωσης επιτρέπονται στη ΖΔΟΕ-03, που είναι σε πιο βαθιά νερά, οπότε με ποιο τρόπο θα περνάνε οι αγωγοί στην ξηρά αν υπάρχει απόλυτη απαγόρευση στη ΖΠΦ-39;
2.2.4. Στα περίπτερα ενημέρωσης (χρήση 49), να προβλέπεται η εγκατάσταση μικρού αναψυκτηρίου.
2.3. ΖΠΦ-39 (Θαλάσσια περιοχή κόλπου Κυπαρισσίας):
2.3.1. Σε περίπτωση εφαρμογής πρόσθετων περιορισμών / ρυθμίσεων στην επαγγελματική αλιεία, που δύναται να επιβάλλονται μετά από εισήγηση της ΜΔΠΠ, κατόπιν εκπόνησης ειδικής μελέτης, να υπάρχει πρόνοια αποζημίωσης των επαγγελματιών αλιέων ή άλλων κατάλληλων ανταποδοτικών μέτρων. Από το μέτρο αυτό να εξαιρείται η αλιεία με χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων που έρχονται σε επαφή με τον θαλάσσιο πυθμένα (π.χ. τράτα, δράγα).
2.3.2.Να επιτρέπεται το υδατοδρόμιο, δεδομένου ότι η Ηλεία χρειάζεται υδατοδρόμιο για την άρση της συγκοινωνιακής απομόνωσής της. Η θέση του υδατοδρομίου, θα προσδιορισθεί μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και για την υλοποίησή τους θα εφαρμοστούν περιοριστικά μέτρα, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Το υδατοδρόμιο θα αδειοδοτείται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ.
2.3.3. Προτείνουμε να μην απαγορεύονται τελείως οι κατασκευές υποθαλάσσιων υποδομών (χρήση 48.2), αλλά αυτές να υλοποιούνται μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και με την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Τούτα θα αδειοδοτούνται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ. Εναλλακτικά τα καλώδια και οι αγωγοί μπορεί να τοποθετούνται σε microtunnel. Επίσης, δεδομένου ότι τα υποβρύχια καλώδια στη ΖΔΟΕ-03 επιτρέπονται, πρέπει να επιτρέπεται και η διέλευσή τους από τη ΖΠΦ-39 και η προσαιγιάλωσή τους στη ΖΠΦ-36ΜΘ.
2.3.4. Η αναφορά στο θόρυβο (χρήση 26.12.7, παρ. Δ) πρέπει να επανεξεταστεί, διότι: (Α) Έρχεται σε αντίθεση με την παρ. Α, όπου επιτρέπεται η ελεύθερη διέλευση πλοίων και σκαφών και γενικά δεν θέτονται περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα, (Β) Δεν καθορίζεται το κατώφλι θορύβου και εάν αυτό αφορά υποθαλάσσιο ή/και θόρυβο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, (Γ) Δεν καθορίζεται ο τρόπος ελέγχου των επιπέδων εκπομπής θορύβου, (Δ) Η ζώνη αυτή εφάπτεται στη ζώνη ΖΒΔΠΦ-06 (που αφορά το λιμένα Κατάκολο) και θα προξενήσει προβλήματα στον πλου / απόπλου των πλοίων προς / από Κατάκολο.
2.3.5. Η καθολική απαγόρευση των μονάδων αφαλατώσεων, θα οδηγήσει σε προβλήματα παροχής νερού σε οικισμούς, αγροτικές καλλιέργειες και τουριστικές επιχειρήσεις. Προτείνουμε, να εξαιρούνται οι αγωγοί πρόσληψης θαλασσινού νερού και οι αγωγοί απόρριψης αλμόλοιπου. Συγκεκριμένα προτείνουμε το αλμόλοιπο να διαχέεται με πολλαπλής εξόδου διαχυτήρα (multiport diffuser). Οι αγωγοί πρόσληψης θαλασσινού νερού και οι αγωγοί απόρριψης αλμόλοιπου να υλοποιούνται μετά από την εκπόνηση ειδικών μελετών και με την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων, μέσω εφαρμογής σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης. Επιπρόσθετα, οι εργασίες θα πραγματοποιούνται εκτός της περιόδου αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας (1η Μαΐου μέχρι 31η Οκτωβρίου). Οι υποδομές αυτές θα αδειοδοτούνται από το ΥΠΕΝ, μετά από θετική εισήγηση του ΜΔΠΠ του ΘΠΙ. Άλλωστε οι μονάδες αφαλάτωσης επιτρέπονται στη γειτνιάζουσα ΖΔΟΕ-03, που είναι σε πιο βαθιά νερά, οπότε με ποιο τρόπο θα περνάνε οι αγωγοί στην ξηρά αν υπάρχει απόλυτη απαγόρευση στη ΖΠΦ-39;
2.4. ΖΔΟΕ-03 (Θαλάσσια περιοχή ανοιχτά του Κυπαρισσιακού κόλπου):
2.4.1. Σε περίπτωση εφαρμογής πρόσθετων περιορισμών / ρυθμίσεων στην επαγγελματική αλιεία, που δύναται να επιβάλλονται μετά από εισήγηση της ΜΔΠΠ, κατόπιν εκπόνησης ειδικής μελέτης, να υπάρχει πρόνοια αποζημίωσης των επαγγελματιών αλιέων ή άλλων κατάλληλων ανταποδοτικών μέτρων. Από το μέτρο αυτό να εξαιρείται η αλιεία με χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων που έρχονται σε επαφή με τον θαλάσσιο πυθμένα (π.χ. τράτα, δράγα).
2.5. ΖΒΔΠ-06 (Ευρύτερη θαλάσσια περιοχή λιμένα Κυλλήνης):
2.5.1. Η ΖΒΔΠΦ-06, αν και ονομάζεται «Ευρύτερη θαλάσσια περιοχή λιμένα Κυλλήνης», αφορά το λιμένα Κατάκολου. Βέβαια, ο λιμένα Κατάκολου ανήκει διοικητικά στο λιμένα Κυλλήνης, αλλά δεν παύει το όνομα της ζώνης να είναι λάθος και να μπερδεύει. Είναι προφανές ότι πρέπει να αλλάξει το όνομα σε «Ευρύτερη θαλάσσια περιοχή λιμένα Κατάκολου».
3. Προτάσεις
3.1. Δεδομένου, ότι η Ηλεία είναι το γεωγραφικό κέντρο του ΘΠΙ, πρέπει η έδρα της ΜΔΠΠ να είναι στην Ηλεία. Επίσης, υπάρχει το επιτυχημένο παράδειγμα προστασίας της Caretta caretta στον Κυπαρισιακό Κόλπο, οπότε η Ηλεία δικαιούται να είναι το διοικητικό κέντρο του ΘΠΙ.
3.2. Προτείνουμε την αξιοποίηση του αεροδρομίου του Επιταλίου για την επιτήρηση του ΘΠΙ.
3.3. Πρέπει να προστεθούν χρηματοδοτικές δράσεις ανάδειξης και βελτίωση Λιμένα Κατακόλου.
3.4. Πρέπει να εξεταστεί η ανάδειξη εγκαταστάσεων Καϊάφα, αν και οι εγκαταστάσεις ανήκουν στην ΕΤΑΔ.
3.5. Η παραθαλάσσια σιδηροδρομική γραμμή προτείνεται να επαναλειτουργήσει, ώστε να υπάρχει ευκολότερη και πιο φιλική πρόσβαση στο ΘΠΙ. Προτείνεται η χρηματοδότηση του έργου για τους σκοπούς του ΘΠΙ.
3.6. Δεν συμπεριλαμβάνεται πρόνοια για την χρήση ηλεκτρικών πλοίων και υποβρύχιων drones. Δεδομένου ότι πρόκειται για αθόρυβες κατασκευές, χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επιτήρηση του ΘΠΙ, αλλά και για άλλες χρήσεις, χωρίς περιορισμούς. Τούτα θα ελλιμενίζονται στο λιμένα Κατάκολου.
3.7. Προτείνεται η χρηματοδότηση έργων εκπαίδευσης ενηλίκων στα παρακάτω πεδία:






