Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να γίνει με νόμους «τυφλούς» στην περιφέρεια*

Απαιτούνται άμεσα θεσμικά αντανακλαστικά και νομοθετική παρέμβαση.

Από την 1η Ιανουαρίου 2025, ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος (άρθρο 17 Ν. 4936/2022) απαγορεύει την πώληση και εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης. Πρόκειται για μια ρύθμιση που υπηρετεί έναν αναγκαίο στόχο: τη μείωση των εκπομπών και την πορεία της χώρας προς την κλιματική ουδετερότητα.

Όμως, ένας σωστός στόχος δεν αρκεί από μόνος του.
Χρειάζεται και δίκαιη, ρεαλιστική εφαρμογή.

Στην Ηλεία  δεν υπάρχει δίκτυο φυσικού αερίου. Δεν υπάρχουν επίσης οικονομικά ώριμες, άμεσα εφαρμόσιμες εναλλακτικές λύσεις για σχολεία, δημόσια κτίρια, κοινωνικές δομές και κατοικίες. Κι όμως, ο νόμος εφαρμόζεται οριζόντια, σαν όλες οι περιοχές της χώρας να έχουν τις ίδιες υποδομές.

Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο παράδοξο: στο όνομα της πράσινης μετάβασης, μπλοκάρονται έργα ενεργειακής αναβάθμισης, αναστέλλονται παρεμβάσεις σε σχολικές μονάδες και δημιουργείται νομική ανασφάλεια στις δημόσιες υπηρεσίες. Δηλαδή, αντί να μειώνουμε το ενεργειακό αποτύπωμα, παγώνουμε κάθε προσπάθεια βελτίωσης.

Το πιο κρίσιμο όμως είναι κάτι άλλο: ο ίδιος ο νόμος προβλέπει τη λύση.

Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος αναγνωρίζει ότι υπάρχουν περιοχές όπου δεν είναι εφικτή η άμεση μετάβαση και προβλέπει δυνατότητα παράτασης, με υπουργική απόφαση, έπειτα από τη σύμφωνη γνώμη της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Ουδετερότητα και τη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής Κλιματικής Αλλαγής.

Άρα, δεν μιλάμε για αμφισβήτηση της κλιματικής πολιτικής. Μιλάμε για ορθή εφαρμογή της, με κοινωνική δικαιοσύνη και σεβασμό στις πραγματικές συνθήκες της περιφέρειας.

Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να επιβληθεί με διοικητικές απαγορεύσεις εκεί όπου το κράτος δεν έχει προηγουμένως εξασφαλίσει υποδομές, χρηματοδότηση και εναλλακτικές λύσεις. Διαφορετικά, μετατρέπεται από εθνικό στόχο σε καθημερινό αδιέξοδο για πολίτες και φορείς.

Γι’ αυτό απαιτείται άμεσα τροπολογία που θα προβλέπει εύλογη μεταβατική περίοδο για περιοχές χωρίς δίκτυο φυσικού αερίου. Όχι ως εξαίρεση προνομίου, αλλά ως πράξη ευθύνης.

Η ανάγκη για τροπολογία δεν είναι ζήτημα πολιτικής αντιπαράθεσης. Είναι ζήτημα ρεαλισμού και δικαιοσύνης. Και όσοι έχουν θεσμικό ρόλο – στην κυβέρνηση, στο Κοινοβούλιο, στην αυτοδιοίκηση – οφείλουν να αποδείξουν ότι διαθέτουν τα απαραίτητα αντανακλαστικά για να μη μετατραπεί ένας εθνικός στόχος σε τοπικό πρόβλημα.

Η πράσινη μετάβαση θα πετύχει μόνο αν γίνει με σχέδιο, με χρόνο και με σεβασμό στην περιφέρεια.

*Νίκη Κοκκαλιάρη

Πολιτικός Μηχανικός M.Sc