Γιώργος Κωνσταντόπουλος: Ο δικηγόρος θα παραμείνει το έσχατο καταφύγιο των ανθρώπων που αναζητούν το δίκιο τους

«Η Ηλεία είναι το μέρος που πάντα θα επιστρέφω!» τονίζει μιλώντας στο iliaenimerosi.gr -λίγο πριν την κάθοδό του στην Ηλεία για τις ημέρες του Πάσχα- ο Ηλείος Δικηγόρος Αθηνών Γιώργος Κωνσταντόπουλος, με τον οποίο είχαμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση περί δικηγορίας και όχι μόνο…

Λίγο μετά τα τριάντα του χρόνια, λειτουργεί ήδη το δικηγορικό του γραφείο στο κέντρο της Αθήνας. Δικηγόρος, χωρίς αντίστοιχο οικογενειακό υπόβαθρο, με εξειδίκευση στην επίλυση φορολογικών διαφορών σταδιοδρομεί από νωρίς στην ελεύθερη δικηγορία. Υποστηρίζει ανεπιφύλακτα ότι η Ηλειακή του καταγωγή αποτελεί πάντα προνομιακό διαβατήριο σε κάθε περίσταση της ζωής του. Θέτει ως προτεραιότητα την επαγγελματική καταξίωση, η οποία, ωστόσο, μοιραία οδηγεί και σε κοινωνική αποδοχή, χωρίς να χάνει το ενδιαφέρον του για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις- εθνικές και τοπικές. Καθώς διανύει την δεύτερη θητεία του στην οικογένεια της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής αισιοδοξεί ότι ο ελληνικός αθλητισμός θα ανθίσει στην τρέχουσα Ολυμπιακή περίοδο και θα μας χαρίσει ακόμα περισσότερες συγκινήσεις.

Λίγο πριν την κάθοδό του στην Ηλεία -για τις ημέρες του Πάσχα- συνομιλήσαμε με τον Ηλείο Δικηγόρο Αθηνών Γιώργο Κωνσταντόπουλο, με τον οποίο είχαμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση περί δικηγορίας και όχι μόνο…

Γιώργος Γουβιάς

gougio@hotmail.com

Η σύγχρονη δικηγορική πραγματικότητα μεταβάλλεται με έμφαση προς την εξειδίκευση. Βρίσκεται σε αναζήτηση επαγγελματικής ταυτότητας ο δικηγόρος σήμερα;

Με αφετηρία την παραδοχή ότι σήμερα το δικηγορικό σώμα βιώνει μια συνολική, αλλαγή επαγγελματικού υποδείγματος, στο οποίο επαναξιολογούνται και επαναπροσδιορίζονται διαχρονικές σταθερές σε σχέση με τον τρόπο που κατανοεί πρωτίστως τον εαυτό του, θα τολμούσα να πω ότι σε μερικά χρόνια -πάντως όχι πολύ μακριά από σήμερα- ο «μάχιμος» δικηγόρος θα συστήνεται υπό εντελώς  διαφορετικούς όρους στην κοινωνία των πολιτών. Σε μια εποχή κυριαρχούμενη από διαρκή ανασφάλεια, την οποία επιτείνει η συσσώρευση και η εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία αλλά και η ραγδαία εμπέδωση της τεχνητής νοημοσύνης, αισιοδοξώ ότι ο δικηγόρος θα παραμείνει το έσχατο καταφύγιο των ανθρώπων που αναζητούν το δίκιο τους. Η αδυναμία καθολικής επισκόπησης όλων των κλασικών αλλά και νεοφυών κλάδων του δικαίου μοιραία οδηγεί στην εξειδίκευση. Και σε αυτήν την διαδρομή είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι ο ρόλος του δικηγόρου, όχι μόνο δεν θα υποβαθμιστεί, αλλά εν τέλει θα είναι αυτός που θα τιθασεύσει την τεχνητή νοημοσύνη επ’ ωφελεία τόσο του κοινωνικού συνόλου όσο και της ποιότητας των παρεχόμενων νομικών υπηρεσιών. 

«…σε μερικά χρόνια ο «μάχιμος» δικηγόρος θα συστήνεται υπό εντελώς  διαφορετικούς όρους στην κοινωνία…»

Παρά το γεγονός ότι ασκείς ελεύθερη δικηγορία, εξειδικεύεσαι περισσότερο στο φορολογικό δίκαιο. Ποιος είναι ο ρόλος του δικηγόρου σε αυτόν τον νομικό κλάδο;

Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση, πρωτίστως διότι αναδεικνύει μια εσφαλμένη αντίληψη που κυριαρχεί στον επιχειρηματικό κόσμο και ιδίως στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και την αυτοαπασχόληση, ως προς τον ρόλο του δικηγόρου στην επίλυση των φορολογικών τους διαφορών. Η νομική άμυνα του φορολογούμενου έχει αρκετά στάδια πριν η φορολογική διαφορά καταλήξει στις δικαστικές αίθουσες. Τις περισσότερες φορές αυτά παραλείπονται είτε διότι υπάρχει άγνοια είτε διότι εκπνέουν οι σύντομες προθεσμίες που τάσσει ο νόμος. Κάθε στάδιο της διαδικασίας που δεν αξιοποιείται, δεν αναπληρώνεται το ίδιο αποτελεσματικά από το επόμενο. Καθόλου ασύνηθες πολλοί να περιορίζουν οι ίδιοι το δικαίωμα πρόσβασής τους σε αποτελεσματική δικαστική προστασία λόγω παραλείψεων ή σφαλμάτων κατά τη διοικητική διαδικασία. Οι συνέπειες από έναν αλυσιτελή διοικητικό κατ’ αρχήν και εν συνεχεία δικονομικό χειρισμό μιας φορολογικής υπόθεσης μπορεί να επηρεάσουν με τρόπο σφοδρό, πολλές φορές, τον οικονομικό και κοινωνικό βίο. Συνεπώς, για να απαντήσω και στο ερώτημα, ο ρόλος ενός δικηγόρου στην αντιμετώπιση μιας φορολογικής διαφοράς δεν είναι απλώς αναγκαίος αλλά κομβικός.

«…ο ρόλος ενός εξειδικευμένου δικηγόρου στην αποτελεσματική αντιμετώπιση μιας φορολογικής διαφοράς δεν είναι απλώς αναγκαίος αλλά κομβικός…»

Πριν από λίγες ημέρες ψηφίσθηκε ένα «πολυδιαφημισμένο» νομοσχέδιο που επιφέρει νέες αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Παρατηρείται μια δραματική επιδείνωση στην αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών ιδίως προς το Δημόσιο- μόνο στον ΕΦΚΑ τα χρέη των ασφαλισμένων υπερβαίνουν τα 50 δις. Είναι επαρκής ο εξωδικαστικός μηχανισμός να ανακουφίσει τη μεσαία τάξη;

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών που θεσπίστηκε το 2020, είναι χωρίς αμφιβολία το πληρέστερο και πιο αποδοτικό εργαλείο το οποίο αντιμετωπίζει συνολικά τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και σε επίπεδο αντιμετώπισης την υπερχρέωση των φυσικών και νομικών προσώπων. Δεν αποτελεί πανάκεια ούτε εφαρμόζεται αδιακρίτως ως το πιο κατάλληλο μέσο για την αναδιάρθρωση οφειλών- κάθε περίπτωση έχει τα δικά της εξατομικευμένα χαρακτηριστικά. Παρ’ όλα αυτά και ήδη με τις νέες αλλαγές που ψηφίστηκαν πρόσφατα, οι οποίες αύξησαν τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια προκειμένου να χαρακτηριστεί ένας οφειλέτης ως επιλέξιμος, δίνει μια σημαντική επιλογή στο σύνολο σχεδόν της μεσαίας τάξης να ρυθμίσει τις οφειλές της τόσο ως προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ) όσο και ως προς χρηματοδοτικούς φορείς (Τράπεζες κτλ). Η πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού διαρκώς βελτιώνεται και με μια προσεκτική και στοχευμένη προσέγγιση κατά την υποβολή της αίτησης, ο οφειλέτης ανά περίπτωση μπορεί να λάβει όλα ή κάποια από τα ευεργετήματα του νόμου.

«Η πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού διαρκώς βελτιώνεται… ο οφειλέτης αποκτά ασφαλή διέξοδο με στοχευμένη προσέγγιση»

Οι εντολείς πολύ συχνά είναι απαιτητικοί και αξιώνουν αδιακρίτως το μέγιστο από μια υπόθεση. Πώς θεμελιώνεται τελικά η σχέση δικηγόρου – εντολέα στην πράξη;   

Η αγωνία που βιώνει, νομίζω, κάθε επαγγελματίας, ο οποίος επιφυλάσσει έναν στοιχειώδη αυτοσεβασμό για την αξία των υπηρεσιών που προσφέρει στην κοινωνία, είναι να δώσει μια ανθεκτική, διαρκή και αποτελεσματική λύση στο βάρος που κουβαλά ο εντολέας του. Αυτή, άλλωστε, είναι και η γοητεία της δικηγορίας, ο επιδραστικός της χαρακτήρας στην κοινωνία. Λύση και πάλι μπορεί να μην βρεθεί- μαγικές συνταγές, άλλωστε, δεν υπάρχουν! Ο λόγος ειλικρίνειας, ευθύτητας και συνέπειας είναι τελικά εκεί που στοχεύουμε. Πάντα πίστευα ότι ο πιο έντιμος και πολύτιμος σύμμαχος σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής είναι ο χρόνος. Η διάρκεια θεμελιώνει στέρεες και ακλόνητες σχέσεις εμπιστοσύνης και με τους συνανθρώπους μας και με τους εντολείς μας.

Επαγγελματικοί δεσμοί με την Ηλεία υφίστανται ή η απόσταση αποτελεί εμπόδιο;

Στην εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού οι αποστάσεις εκμηδενίζονται. Η ηλεκτρονική δικαιοσύνη ακολουθεί κι εκείνη τις εξελίξεις με τους δικούς της ρυθμούς. Δοθείσης ευκαιρίας, όμως,  η συζήτηση μας αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για να ευχαριστήσω και δημοσίως τους συμπατριώτες μου, οι οποίοι από την πρώτη στιγμή της επαγγελματικής μου πορείας με τιμούν με την εμπιστοσύνη τους και έχουν στηρίξει κάθε βήμα. Κατεβαίνω, λοιπόν, αρκετά συχνά και για επαγγελματικούς λόγους. Και να πω και κάτι ακόμα: παρά το γεγονός ότι το επαγγελματικό μας πεδίο είναι εξαιρετικά ανταγωνιστικό, οι συνάδελφοι με τους οποίους έχει τύχει να συνεργαστώ ή ακόμα και να σταθούμε σε απέναντι έδρανα είναι πάντα υποδειγματικοί και μου έχουν προσφέρει ως επί το πλείστον την ανιδιοτελή αρωγή τους.

«…να ευχαριστήσω και δημοσίως τους συμπατριώτες μου, οι οποίοι από την πρώτη στιγμή της επαγγελματικής μου πορείας με τιμούν με την εμπιστοσύνη τους…»

Μία νομική ιστορία που θα ήθελες να μοιραστείς από την Ηλεία;

Είναι μια από τις υποθέσεις που δίνουν την ηθική καύσιμη ύλη για να μπορείς να συνεχίζεις. Χωρίς να πω σε λεπτομέρειες, γιατί μπορεί να τις βρει κανείς εύκολα στο διαδίκτυο, στέκομαι στο γεγονός ότι ένας άνθρωπος που ταλαιπωρήθηκε αρκετά, βρήκε το δίκιο του. Κάτι, όμως, που ίσως έχει μεγαλύτερη πρακτική σημασία για όποιον μας διαβάζει είναι ότι το γραφείο μου ήταν μάλλον από τα πρώτα που κατέθεσε στις αρχές του 2023 στην Ηλεία αίτηση ερμηνείας δικαστικής απόφασης για τον τρόπο υπολογισμού της τοκοφορίας των δόσεων στο Νόμο Κατσέλη. Σήμερα, το ζήτημα εκκρεμεί ενώπιον της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου και αναμένεται η έκδοση της απόφασης. Η εισήγηση της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου δικαιώνει τις θέσεις που είχαμε αναπτύξει τότε, ότι δηλαδή ο υπολογισμός του επιτοκίου πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου. Μια θετική απόφαση θα δώσει πραγματική ανάσα σε πάνω από 200.000 δανειολήπτες που τελούν υπό την προστασία του Νόμου Κατσέλη.

Πολύ πρόσφατα επανεξελέγης από την Ολομέλεια της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής ως τακτικό μέλος του πειθαρχικού της οργάνου, της Επιτροπής Φιλάθλου Πνεύματος, Ηθικής και Δεοντολογίας. Τι έχεις αποκομίσει από αυτήν την εμπειρία;

«Εν τω καλλίστω της Ελλάδος τόπω», στην Ιερή Άλτη στους πρόποδες του Κρονίου Λόφου, δίπλα στα νερά του Αλφειού και του Κλαδέου, γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η Αρχαία Ολυμπία θα στέκεται πάντα το ακλόνητο και ζωντανό μνημείο των ιδεωδών του ολυμπιακού κινήματος. Ως Ηλείος, η συμμετοχή μου στον κορυφαίο εθνικό θεσμό του αθλητισμού, που προάγει τα ιδανικά του Ολυμπισμού, δηλαδή τις ιδέες που συνδιαμόρφωσαν τον Δυτικό Πολιτισμό, αποκτά ακόμα πιο συμβολική σημασία. Η δε συμμετοχή μου ως λαμπαδηδρόμου στην Ήλιδα αποτελεί μία από τις πιο έντονες και ξεχωριστές εμπειρίες ζωής. Οι λαμπαδηδρόμοι είναι οι αγγελιοφόροι των οικουμενικών και πανανθρώπινων αξιών που ακτινοβολεί το φως του ολυμπιακού κινήματος, το ιερό σύμβολο της Εκεχειρίας.

Στην προηγούμενη ολυμπιακή περίοδο κατορθώσαμε μαζί με τον επίσης Ηλείο Πρόεδρο της Επιτροπής, συνάδελφο και φίλο, Γιάννη Κάπο, να τιθασεύσουμε έναν τεράστιο όγκο εκκρεμών υποθέσεων, εκδώσαμε δεκάδες αποφάσεις και εμπλουτίσαμε την αθλητική νομολογία. Με τη συνδρομή όλων των μελών, θεωρώ, ότι αποκαταστήσαμε πλήρως το κύρος και την αξιοπιστία της ΕΦΙΠΗΔ ως του κατ’ εξοχήν δικαιοδοτικού οργάνου στο χώρο του αθλητισμού. Με την ίδια αμεροληψία και ποιότητα στο περιεχόμενο των αποφάσεων φιλοδοξούμε να κινηθούμε και τα επόμενα τρία χρόνια.

«Ως Ηλείος, η συμμετοχή μου στον κορυφαίο εθνικό θεσμό του αθλητισμού, που προάγει τα ιδανικά του Ολυμπισμού αποκτά ακόμα πιο συμβολική σημασία»

Για να κλείσουμε μια τελευταία ερώτηση… Τι σημαίνει η Ηλεία για σένα;

Είναι η πατρογονική μου εστία, η ρίζα μου. Ο τόπος των παιδικών μου χρόνων, μιας εποχής αθωότητας που ο χρόνος μοιραία την αφήνει πίσω. Είναι το μέρος που τελικά πάντα θα επιστρέφω. Καλή Ανάσταση να έχουμε με υγεία και φως!