Ελιά: Προειδοποιήσεις για τις ανοιξιάτικες προσβολές – Τι να προσέξετε

Συστάσεις από το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Αχαΐας.

Οι ανοιξιάτικες μολύνσεις είναι βασικής σημασίας για την ελιά, μιας και αυτές ευθύνονται για όλες τις μολύνσεις της καλλιεργητικής περιόδου.

Τα συμπτώματα του κυκλοκονίου γίνονται συνήθως αντιληπτά στο έλασμα των φύλλων – «μάτι παγωνιού». Ο μύκητας προσβάλει επίσης τους μίσχους των φύλλων και τους ποδίσκους των καρπών. Σε σοβαρές προσβολές προκαλείται φυλλόπτωση και καρπόπτωση και τα δένδρα οδηγούνται σε καχεξία. Σπανιότερα προσβάλλονται οι καρποί και οι νεαροί κλαδίσκοι.

Για την πραγματοποίηση των μολύνσεων είναι απαραίτητη η βροχή ή η υψηλή υγρασία και οι σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες.

Γλοιοσπόριο ή Παστέλα ή Ανθράκωση

Προκαλείται από το παθογόνο Gloeosporium olivarum syn. Colletotrichum clavatum. Ενδημεί στη δυτική Στερεά, Πελοπόννησο και στο Ιόνιο εξαιτίας των υψηλότερων βροχοπτώσεων, των ήπιων σχετικά θερμοκρασιών και της υψηλής σχετικής ατμοσφαιρικής υγρασίας.

Το παθογόνο διαχειμάζει στους μουμιοποιημένους καρπούς και μεγάλο πρόβλημα προκαλούν αυτοί που έχουν παραμείνει στο δένδρο. Οι πρωτογενείς μολύνσεις προκαλούνται κατά τη διάρκεια των ανοιξιάτικων βροχοπτώσεων. H ανθοφορία είναι το πιο κρίσιμο στάδιο για την εγκατάσταση και εξάπλωση του μύκητα, καθώς κατά την περίοδο αυτή το δυναμικό ανάπτυξης του εμφανίζει έξαρση. Ο μύκητας αναπτύσσεται σε θερμοκρασίες μεταξύ 12-25 ºC, σε συνδυασμό με σχετικά υψηλή υγρασία.

Οι συνθήκες της ανοιξιάτικης περιόδου είναι ευνοϊκές για μολύνσεις και από τα δύο παθογόνα. Ιδιαίτερα για το κυκλοκόνιο. Συνιστάται η ταυτόχρονη αντιμετώπιση των δύο ασθενειών με 1-2 προληπτικούς ψεκασμούς με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα με προληπτική ή/και θεραπευτική δράση (στη 2η περίπτωση μετά από μολυσματική βροχόπτωση), σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας και το αργότερο στο κρόκιασμα ανθέων. 

Καλοκόρη

Η καλοκόρη τρέφεται με τα άνθη και προκαλεί κυρίως οφθαλμόπτωση και πτώση ανθών. Ωστόσο, αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα κατά τόπους και κατά χρόνους με αποτέλεσμα η ζημιά από την πτώση των οφθαλμών και των ανθών να σημειώνεται ορισμένες φορές είτε σε ευρύτερες περιοχές, είτε σε ορισμένους ελαιώνες, είτε ακόμα σε ορισμένα δένδρα ενός ελαιώνα. Αυτήν την εποχή, πυκνοί πληθυσμοί προνυμφών βρίσκονται σε ποώδη ζιζάνια (πχ. παριετάρια, τσουκνίδα, σινάπι, αγριοσέλινο, γαλατσίδα).

Συνιστάται η εβδομαδιαία παρακολούθηση των πληθυσμών του εντόμου με τινάγματα κλάδων ελιάς σε φύλλα χαρτιού, από την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του ανθοφόρου οφθαλμού και μέχρι την πλήρη ανάπτυξη της ταξιανθίας (στάδιο μούρου). Η πληθυσμιακή πυκνότητα κατά την οποία πρέπει να ληφθούν μέτρα αντιμετώπισης είναι 4-6 άτομα/κλαδίσκο μήκους 60-70 εκ.

Προτείνεται επίσης, η διατήρηση των αυτοφυών φυτών (ζιζανίων) μέχρι την έναρξη της άνθησης των ελαιοδένδρων.

Συνιστάται διενέργεια ψεκασμού εάν διαπιστωθεί ότι υπάρχουν υψηλοί πληθυσμοί στα ελαιόδεντρα και χαμηλό ποσοστό ανθοφορίας.

Πυρηνοτρήτης

Η πτήση του εντόμου ξεκίνησε σε όλες τις περιοχές το β΄ 10ήμερο του Απριλίου, οι συλλήψεις στις παγίδες είναι πολύ υψηλές και παρατηρείται απότομη αύξηση των συλλήψεων του εντόμου στις παγίδες παρακολούθησής του.

Καταπολέμηση κατά των προνυμφών της ανθόβιας γενιάς συνιστάται μόνο σε περιπτώσεις μεγάλης πυκνότητας πληθυσμού του πυρηνοτρήτη ή σε χρονιά μικρής ανθοφορίας, με εφαρμογή του εντομοκτόνου μόλις εμφανιστούν τα πρώτα ανοικτά άνθη (να έχουν ανοίξει 5-25% των ανθέων). Επαναληπτικός ψεκασμός σύμφωνα με την ετικέτα του σκευάσματος όταν υπάρχει αυξημένη πίεση προσβολής (μεγάλος πληθυσμός προνυμφών).